Πρασινισμός Πάρκου Ελπίδος

«Βιοκλιματική Αναβάθμιση και Πρασινισμός Πάρκου Ελπίδος Δ.Ε. Ευόσμου του Δήμου Κορδελιού – Ευόσμου»

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας 2021-2027

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΑΞΗΣ

«Βιοκλιματική Αναβάθμιση και Πρασινισμός Πάρκου Ελπίδος Δ.Ε. Ευόσμου του Δήμου Κορδελιού – Ευόσμου», με κωδ. ΟΠΣ 6004428 Ε.Π. «ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 2021-2027».

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Η πράξη υποβλήθηκε στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Κεντρική Μακεδονία 2014-2020», στον Άξονα Προτεραιότητας ΑΞ6 «Προστασία του περιβάλλοντος και προώθηση της αποδοτικότητας των πόρων», βάσει της Πρόσκλησης  182.6e «Δημιουργία – αναβάθμιση πυρήνων πρασίνου, πράσινων διαδρομών, πράσινων δωμάτων και κάθετων κήπων στην περιοχή παρέμβασης της Στρατηγικής Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης (ΣΒΑΑ) της Μητροπολιτικής Ενότητας Θεσσαλονίκης και εγκρίθηκε με την αρ. πρωτ. 2263/13.05.2021 (ΑΔΑ: 6Μ7Ξ7ΛΛ-Ζ3Φ) Απόφαση Ένταξης.

Η πράξη μεταφέρθηκε στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Κεντρική Μακεδονία 2021-2027», και εκδόθηκε η υπ’ αριθμ. πρωτ. 6021/12-12-2023 (ΑΔΑ: 6Υ9Τ7ΛΛ-Π86) Απόφαση Ένταξης.

Το έργο χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), μέσω του Ε.Π. Κεντρική Μακεδονία  2021-2027 και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων με ΣΑΕ ΕΠ0087 (κωδικός ενάριθμου: 2023ΕΠ00870159) συνολικής δημόσιας δαπάνης 3.000.000,00€ (με τον ΦΠΑ)

To παρόν έργο αφορά στον ανασχεδιασμό του Πάρκου Ελπίδος της Δημοτικής Ενότητας Ευόσμου του Δήμου Κορδελιού – Ευόσμου. To πάρκο περικλείεται, ΝΑ από την οδό Δενδροποτάμου, ΝΔ από τις σιδηροδρομικές γραμμές και ΒΔ από τις οδούς Αγαμέμνονος, Ανδρόνικου και Αριστοτέλους. Βρίσκεται στο όριο του δήμου Κορδελιού Ευόσμου. Έχει εμβαδόν πάρκου ως σύνολο 14.978,79 τ.μ.

Πρωταρχικός στόχος του έργου είναι ο πρασινισμός και η βιοκλιματική αναβάθμιση που, σε συνδυασμό με τον σύγχρονο σχεδιασμό και τον σύγχρονο αστικό εξοπλισμό, θα καταστήσει την περιοχή επισκέψιμη και φιλική στους κατοίκους της γειτονιάς αλλά και σε όλους τους κατοίκους των γύρω δήμων.

Το έργο περιλαμβάνει συγκεκριμένα:

• Βιοκλιματική προσέγγιση για βελτίωση του μικροκλίματος με τη δημιουργία συνθηκών θερμικής, οπτικής, ακουστικής άνεσης.
• Προσβασιμότητα στο χώρο αυτό σε ΑΜΕΑ και σε όλες τις ηλικιακές ομάδες.
• Δημιουργία δραστηριοτήτων άθλησης για παιδιά και ενήλικες πολίτες.
• Δημιουργία χώρων περιπάτου και αναψυχής.
• Αναβάθμιση της αίσθησης ασφάλειας στους επισκέπτες όλων των ηλικιών
• Άμεση σχέση της περιοχής ανάπλασης με τον αστικό ιστό που αναπτύσσεται στην βόρεια πλευρά του πάρκου.
• Δυνατότητα χρήσης των χώρων και για συμπληρωματική εκπαίδευση από τα γύρω σχολεία όλων των βαθμίδων.

ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ

Η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και η βελτίωση των περιβαλλοντικών συνθηκών στις πόλεις αποτελούν βασικές προτεραιότητες του Στόχου 11 της «Ατζέντας 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη» του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) (UNRIC, 2017).

Κύριο ζητούμενο λοιπόν, είναι η δημιουργία πράσινης υποδομής. Τα περιβαλλοντικά οφέλη είναι τα εξής:

• οφέλη στην δημόσια υγεία μέσω της βελτίωσης της ποιότητας του αέρα (μείωση διοξειδίου του άνθρακα) όπως και της άθλησης/παιχνιδιού.
• περιβαλλοντικά οφέλη και αύξηση της ανθεκτικότητας των περιοχών στην κλιματική αλλαγή, μέσω της μείωσης της αστικής θερμικής νησίδας και ουσιαστικά μείωση των θερμοκρασιών και βελτίωση του μικροκλίματος, μέσω της προσθήκης περισσότερο διαπερατών επιφανειών για τη δέσμευση των όμβριων υδάτων επομένως μείωση του κινδύνου πλημμύρας, και
• της μείωσης της ηχορύπανσης.

Στόχος του έργου είναι η περιοχή να μπορέσει να αποκτήσει ενεργό ρόλο στη ζωή των κατοίκων του δήμου.

O νέος σχεδιασμός του πάρκου ακολουθεί την έντονη γραμμική διάταξη της περιοχής. Δημιουργούνται επάλληλες γραμμικές χαράξεις που εντάσσουν τις διαδρομές περιπάτου, τις φυτεύσεις και τις υπόλοιπες χρήσεις του πάρκου.

Σε κομβικά σημεία κατά μήκος των γραμμικών διαδρομών σχεδιάζονται χώροι στάσης με πέργκολες με αναρριχώμενα φυτά και καθιστικά, χώροι άθλησης, χώροι με διαδραστικά παιχνίδια, γήπεδο μπάσκετ, χώρο ελεύθερου παιχνιδιού καθώς και πλατεία και χώρος εκδηλώσεων με κερκίδες παραπλεύρως του πολιτιστικού κέντρου.

Το νοτιοδυτικό τμήμα του πάρκου είναι χαρακτηρισμένο το μισό ως χώρος πρασίνου και το άλλο μισό ως χώρος αθλητικών εγκαταστάσεων. Στον χώρο τον αθλητικών εγκαταστάσεων τοποθετείται το νέο γήπεδο μπάσκετ και χώροι άθλησης με αθλητικά όργανα εξωτερικού χώρου (ποδήλατο, ελλειπτικό, κ.τ.λ.), καθώς και περιοχή με όργανα καλλισθενικής γυμναστικής. Με αυτόν το τρόπο παρέχεται η δυνατότητα στους πολίτες κάθε ηλικίας να γυμναστούν εύκολα, καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας με ευεργετικά οφέλη για την ψυχική και σωματική τους υγεία.

Στο υπόλοιπο μισό νοτιοδυτικό τμήμα, πλησίον της γέφυρας της Λεωφόρου Δενδροποτάμου, η πυκνή βλάστηση παραμένει και εμπλουτίζεται με νέες φυτεύσεις που θα δημιουργήσουν ένα δάσος με ποικιλία φυτών για εκπαιδευτικό σκοπό. Παράλληλα, σε αυτό το σημείο σχεδιάζεται ένας εναλλακτικός χώρος άθλησης και παιχνιδιού με σκοπό να αναβαθμίσει την περιοχή και να προσελκύσει νεανικό κόσμο.

Το βορειοανατολικό τμήμα του πάρκου αποτελείται από το χώρο γύρω από το πολιτιστικό κέντρο, το Κ.Α.Π.Η. και μια έκταση χαρακτηρισμένη ως πάρκο.  Η βλάστηση σε αυτό το τμήμα είναι αραιή οπότε θα προστεθεί μεγάλη ποικιλία εδαφοκαλυπτικών και θάμνων, θα δημιουργηθούν αρωματικοί κήποι ενώ ταυτόχρονα θα εμπλουτιστούν τα δέντρα με αποτέλεσμα να προσδοθεί ένας νέος χαρακτήρας στην περιοχή. Στο ανατολικό τμήμα διατηρείται η υφιστάμενη παιδική χαρά και έχει ληφθεί υπόψη στο σχεδιασμό η υφιστάμενη είσοδος της. Στο χώρο δυτικά από το πολιτιστικό κέντρο προτείνεται η αλλαγή της υφιστάμενης στάθμης εδάφους. Στη σημερινή κατάσταση το πάρκο βρίσκεται αρκετά υψηλότερα από την οδό του Μανόλη Ανδρόνικου με αποτέλεσμα οι ηλικιωμένοι χρήστες να δυσκολεύονται να προσεγγίσουν το σημείο. Στην νέα πρόταση υποβιβάζουμε σε ένα μεγάλο τμήμα τη στάθμη του πάρκου, ώστε να δημιουργηθεί ράμπα με άνετη κλίση (τομή Γ-Γ). Στο χώρο ανατολικά του πολιτιστικού κέντρου δημιουργείται χώρος εκδηλώσεων με κερκίδες, αφού – όπως επισημάνθηκε από τους κατοίκους – ο χώρος σε αυτό το σημείο ήδη χρησιμοποιείται για τέτοιου είδους εκδηλώσεις.

Επίσης, το τμήμα παραπλεύρως της οδού Αριστοτέλους λειτουργεί ως είσοδος στην ευρύτερη περιοχή του πάρκου, ενώ επιπλέον δημιουργούνται σημεία στάσης (γύρω από υφιστάμενα μεγάλα δέντρα) που συμπληρώνουν την λειτουργία της εβδομαδιαίας λαϊκής αγοράς.

Τέλος,  κατά μήκος ολόκληρου του πάρκου οι εσωτερικές διαδρομές ωθούν τους πολίτες να μην κινούνται πλέον στο στενό πεζοδρόμιο της λεωφόρου Δενδροποτάμου αλλά εντός του πάρκου.

Στο νέο σχεδιασμό η πρόσβαση των ΑμεΑ και όλων των ηλικιακών ομάδων είναι πλέον άνετη. Ταυτόχρονα εντάσσεται στην πρόταση σύγχρονος αστικός εξοπλισμός που θα προσδώσει στο χώρο αίσθημα ασφάλειας, άνεσης αλλά και θα βοηθήσει στην βιοκλιματική αναβάθμιση (τοποθέτηση καθιστικών με συλλέκτες ηλιακής ενέργειας).

Στις διαδρομές θα τοποθετηθεί εμφανές σκυρόδεμα υψηλής υδατοπερατότητας, που απορροφά το νερό της βροχής και διευκολύνει τη φυσική απορροή του στο έδαφος, επιτρέποντας την ομαλή τροφοδοσία των υπόγειων υδάτων και την ταχύτερη διαχείριση των ομβρίων.

Τέλος, θα γίνει προσθήκη φωτιστικών σωμάτων εξοικονόμησης ενέργειας.

ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑ

Κατά τον σχεδιασμό του πάρκου και την επιλογή των υλικών τηρήθηκε το σχετικό θεσμικό πλαίσιο και τα πρότυπα για την προσβασιμότητα των ΑμεΑ στο φυσικό περιβάλλον όπως αυτά ορίζονται και προδιαγράφονται στα παρακάτω:

1. Ν.4074/2012 ΦΕΚ 88 Α’ “Κύρωση της Σύμβασης για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες και του Προαιρετικού Πρωτοκόλλου στη Σύμβαση για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες”
2. Ν. 4067/2012 ΦΕΚ 79 Α’ “ΝΟΚ” καισχετικές εγκύκλιοι ΥΠΕΚΑ: Εγκύκλιος 9 με Α.Π.οικ.29467/13.06.2012 “Διευκρινίσεις για την υποβολή μελέτης προσβασιμότητας για ΑμεΑ η οποία απαιτείται να εμπεριέχεται στις μελέτες που θα υποβάλλονται κατά την εφαρμογή του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού Ν.4067 (ΦΕΚ 79/Α/2012)”, Εγκύκλιος ΑμεΑ με Α.Π.οικ 42382/16.07.2013 “Διευκρινίσεις για την εφαρμογή του άρθρου 26 του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (Ν.4067/2012), που αφορά στις ειδικές ρυθμίσεις για την προσβασιμότητα ΑμεΑ/εμποδιζόμενων ατόμων και Απόφαση ΥΠΕΚΑ με Αριθ. οικ. 55174/ΦΕΚ 2605 Β/ 15.10.2013 “Διαδικασία έγκρισης και απαιτούμενα δικαιολογητικά για εργασίες για τις οποίες απαιτείται Έγκριση Εργασιών Μικρής Κλίμακας”.
3. Οδηγίες Σχεδιασμού ΥΠΕΚΑ
4. Απόφαση ΥΠΕΚΑ 52907/2009 ΦΕΚ 2621 Β’ “Ειδικές ρυθμίσεις για την εξυπηρέτηση ατόμων με αναπηρία σε κοινόχρηστους χώρους των οικισμών που προορίζονται για την κυκλοφορία πεζών”,
5. Απόφαση ΥΠ.ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ 1052758/1451/Β0010 (1)/2012 ΦΕΚ 1411 Β’ “Συμπλήρωση της υπ’ αριθ. 1038460/2439/Β0010/15−4−2009 (ΦΕΚ 792 Β΄) κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Εσωτερικών”,
6. Απόφαση ΥΠ.ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ Αριθμ. 28492/2009 ΦΕΚ 931 Β’ “Καθορισμός των προϋποθέσεων και των τεχνικών προδιαγραφών για την κατασκευή και τη λειτουργία των παιδικών χαρών των Δήμων και των Κοινοτήτων, τα όργανα και η διαδικασία αδειοδότησης και ελέγχου τους, τη διαδικασία συντήρησης αυτών, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια”.

Οι περισσότεροι χώροι του πάρκου είναι προσβάσιμοι από όλους. Οι κύριες είσοδοι στο πάρκο βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο με το περιμετρικό πεζοδρόμιο ώστε η μετάβαση να γίνεται απρόσκοπτα. Οι κύριες διαδρομές που σχηματίζονται στο εσωτερικό του είναι κατασκευασμένες από σκληρό υλικό χωρίς εξογκώματα και αναβαθμούς για την άνετη κυκλοφορία αμαξιδίων, καροτσιών και ηλικιωμένων. Οι επιστρώσεις των διαδρομών αυτών είναι φιλικές, ομαλές και αντιολισθητικές, για την ομαλή κίνηση όλων των ανθρώπων και ιδιαίτερα των ευπαθών ομάδων.

Όσον αφορά στην πρόσβαση τυφλών ή ατόμων με περιορισμένη όραση έχει προβλεφθεί η τοποθέτηση ειδικών πλακιδίων με σήμανση πορείας, εναλλαγής διαδρομής ή διάβασης.

Επίσης, προσβάσιμοι πλέον είναι και οι χώροι πρασίνου αφού δεν είναι πλέον περιφραγμένοι και έχουν μικρές κλίσεις, πάντα βέβαια με την βοήθεια συνοδού.

Το πάρκο προσκαλεί όλους χωρίς διακρίσεις. Παρέχει ένα ασφαλές περιβάλλον για παιδιά ενήλικους, ηλικιωμένους και ΑΜΕΑ.

Συνοπτικά, η πρόταση οργάνωσης του πάρκου προβλέπει τα παρακάτω:

• Πρόβλεψη οριζόντιας προσβασιμότητας στους κύριους άξονες διέλευσης του πάρκου μέσω ομαλών κλίσεων.
• Απουσία μεγάλων και απότομων υψομετρικών διαφορών.
• Χρήση κατάλληλων αντιολισθηρών δαπεδοστρώσεων.
• Ειδικές διαδρομές ατόμων με δυσκολίες όρασης.
• Πρόβλεψη κατάλληλης σήμανσης (έντονο κοντράστ-μεγάλοι χαρακτήρες στις πινακίδες)
• Εύληπτη και εύκολα αντιληπτή γεωμετρία χαράξεων.

Επιστροφή